Enkele groepen satellieten boven Europa
Eutelsat
Tot 2001 was Eutelsat een consorium van Europese telecom bedrijven die zich bezig houden
met het uitbouwen en beheren van satellietcommunicatie. De organisatie werd in 2001
omgevormd naar een commercieel bedrijf en een 'controle orgaan' dat instaat zaken zoals de
'universiële dienstverlening'.
Het beschikt over verschillende satellieten op verschillende posities.
Speciaal voor 'Direct to Home'-TV en -radio uitzendingen beschikt Eutelsat over een
'hotspot' op 13 graden Oost; een satellietpositie waar een groot aantal krachtige
satellieten gegroepeerd zijn. De satellieten op deze positie noemt men de
'hotbird'-satellieten.
Op deze positie bevinden zich (zomer 2003) 6 satellieten met -in totaal- 102 transponders
en -naar eigen zeggen van Eutelsat- meer dan 1000 TV- of radio-stations. Eén van de
satellieten op 13 graden oost (Hotbird 6) beschikt eveneens over Ka-band transponders.
Daarnaast beschikt Eutelsat nog over een hele reeks ander satellieten op andere posities
die worden ingezet voor specifieke deelmarkten.
Deze zijn II-F1 (48 graden oost), Sesat/W4 (36 graden oost, 2 satellieten), Eurobird 1
(28,5 graden oost), II-F3 (21,5 graden oost), W2 (16 graden oost), W1R (10 graden oost),
W3 (7 graden oost, uitgebreid met een 2de satelliet -met Ka-transponders- einde 2003),
Atlantic Bird 3 (5 graden west), Atlantic Bird 2 (8 graden west), II-F4 (11,5 graden west)
en Atlantic Bird 1 (12,5 graden west).
In augustus 2003 werd de "e-bird" gelanceerd naar 25,5 graden oost. Deze satelliet is
gespecialiseerd in internet en 'interactieve toepassingen' (zoals SkyDSL, internet via
satelliet).
Daarnaast huurt Eutelsat ook nog een aantal transponders op andere satellieten, zoals op
de Express 1A satelliet op 11 graden west en de Telstar 12 op 15 graden west.
In 2003 zal Eutelsat ook nog transponders gebruiken op de Express A1R op 40 graden oost
(onder de alias van 'SESAT 2').
Door de specifieke eigendomsstructuur van de Eutelsat-organisatie vindt men op de Hotbird
satellieten een heel verscheiden aanbod van TV- en radio-programma's.
SES/Astra
SES (Société Européenne des Satellites) was het eerste commerciële bedrijf in Europa dat
zich bezig hield met het uitbaten van satellieten voor 'direct to home'-uitzendingen.
Het beschikt daarvoor over twee belangrijke satellietposities: Astra 1 (7 satellieten) op
19.2 graden oost en Astra 2 (3 satellieten) op 28.2 graden oost, maar daarnaast beschikt
ze eveneens over satellieten op ander posities: 5 graden oost (Astra 1A), 23,5 graden oost
(astra 3A) en 23 graden oost (Astra 1D). De hotpositie '28.2' wordt vooral gebruikt de
Britse, Ierse en Tsjechische markt, '19,2' voor de rest van Europa.
Op de SES/Astra satellieten vindt men voornamelijk betaal TV-operatoren en een redelijk
aantal vrij te ontvangen programma's; vooral uit Duitsland, Polen en Frankrijk.
SES vormt nu één deel van 'SES/Americom',de grootste satelliet operator in de wereld.
Andere
Naast Eutelsat en SES/Astra zijn er nog een aantal andere satellietorganisaties actief
'boven' Europa. Een overzicht:
Intelsat
Intelsat is net als Eutelsat een commercieel bedrijf dat ontstaan is uit een
internationale organisatie voor satelliet-communicatie. Intelsat heeft een groot aantal
satellieten, verspreid over de hele aardbol. Een aantal daarvan (een vijftal) zijn in
Europa te ontvangen.
De meeste van deze satellieten worden gebruikt voor zg. 'feeds', kortstondinge
uitzendingen over satelliet, bv. voor het doorgeven van een voetbalwedstrijd. Er is één
intelsat-satelliet boven Europa die vooral gebruikt wordt voor gewone TV-uitzendingen: de
Intelsat 707 op 1 graad west.
Deze satelliet richt zich vooral op de Scandinavische markt maar is eveneens goed te
ontvangen in onze streken.
France Telecom
FT beschikt over 3 satellieten: telecom 2A (3 graden oost), 2C (5 graden west) en 2D (8
graden west).
Turksat en eurasiasat
De Turkse PTT beschikt over 2 eigen satellieten (gestationeerd op 42 en 31,3 graden oost)
en heeft ook een aandeel in de 'Eurasiasat' (ook op 42 graden oost).
Er moet echter ook opgemerkt worden dat er veel turkse stations uitzenden via Eutelsat W1
(10 graden oost) en Eutelsat W3 (7 graden oost) en dus niet via de
Turksat/Eurasiasat-satellieten.
Hispasat
Zoals de naam al laat vermoeden is deze organisatie vooral gericht op de Spaanse en
Portugese markt. Ze beschikt daarvoor over 3 satellieten die zich echter redelijk ver
westwaars bevinden (op 30 graden west). Zo kunnen ze ook naar Zuid-Amerika uitzenden.
Niettemin zijn deze satellieten ook goed te ontvangen in onze streken.
Thor
Deze twee satellieten worden vooral gebruikt voor de scandinavische markt. Het zijn de
enige satellieten nog steeds D2MAC signalen uitzenden.
Deze satellieten bevinden zich op 0,8 graden west, heel dicht bij intelsat 707 (op 1 graad
west die zich ook richt op dezelfde markt als de thor satellieten).
Sirius
Twee satellieten op 5 graden West, net als de thor-satellieten en de Intelsat 701 richten
ze zich vooral voor de Scandinavische en Balktische markt.
NB. Er bestaat in de VS een firma voor satellietradio met de naam 'Sirius Radio'. Deze
twee bedrijven hebben niets met elkaar te maken.
Nilesat
Dit is een Egyptische satelliet-uitbater die zich vooral op de Arabische markt richt. Ze
beschikt over 2 satellieten.
Arabsat
Die is eveneens een concortium. Zoals de naam aanduidt is ze vooral gericht op de
Arabische markt. Slechts 1 satelliet van Arabsat is min-of-meer in Vlaanderen te
ontvangen: Arabsat 3A op 26 graden oost.
De Arabsat-organisatie huurt wel een aantal transponders op een Eutelsat Hotbird
satelliet, waardoor een aantal Arabische stations toch in Europa te ontvangen zijn.
Panamsat
Deze Amerikaanse satelliet-operator heeft geen satelieten boven Europa maar heeft wel een
groot aantal satellieten in dienst verspreid over de aardbol. Toch even het vermelden
waard.
Samenwerking
Veel van deze satellietorganisaties hebben een heel specifieke ontstaansgeschiedenis en
zijn terug te brengen naar ofwel een internationale organisatie of naar een
telecombedrijf.
Meer en meer ziet men echter samenwerking tussen verschillende satellietoperatoren. Enkele
voorbeelden:
* Eutelsat werkt samen met Intersputnik (met het Russisch bedrijf dat de 'Express'
satellieten uitbaat) en ook met Hispasat.
* SES/Astra werkt dan weer samen met NSAB (de operator van de Sirius-satellieten) en met
de operator van de 'Asiasat' satellieten.
* France Telecom werkt samen met het Franse electronica-bedrijf Alcatel Space en
Europe*Star, een dochter-onderneming van het Amerikaanse 'Loral Skynet' (operator van
de 'Telstar' satellieten satellieten).
* De Turkse PTT (operator van de Turksat-satellieten) is samen met het Franse bedrijf
Alcatel-Space de operator van de eurasiasat.